Publikacje książkowe

Das Pommersche Wanderbuch Wyd. 1914r. Max Mallin, Stargard Przewodnik turystyczny, w którym znajdujemy m.in.opis wycieczki brzegiem Zalewu Szczecińskiego od Trzebieży, przez Nowe Warpno do Ueckermuende. W innym miejscu zdjęcie ratusza w NW z tego przewodnika.

Heimatkalender für Kreis Ueckermünde 1931 Wyd. 1931 Fischer & Schmidt, Stettin Obszernie przedstawiona struktura urzędowa Pomorza, a wręcz szczegółowa dotycząca Kreis Ueckermünde(np. sprawy podatkowe dla mieszkańców Nowego Warpna prowadzono w pokoju nr 11 w Urzędzie Finansowym w Pasewalku). Urzędy pracowały w godz. 7.30-13.00 i 14.30-18.00(!!!) Na obecnym obszarze gminy Nowe Warpno zamieszkiwało wtedy 3185 mieszkańców(wg stanu z 16.06.1925r., w tym: Nowe Warpno - 2007,Brzózki - 325, Myślibórz - 277, Warnołęka - 576). Ze względu na inną niż obecnie strukturę kościelną, parafią w Nowym Warpnie zarządzał pastor von Baer, kościół w Brzózkach podlegał pastorowi Thilo z Trzebieży, a Myślibórz podlegał pod parafię Luckow zarządzaną przez pastora Gaugera. W Nowym Warpnie przy Nordstrasse 12 mieścił się sąd rejonowy kierowany przez radcę sądowego Petersa. Targi w Nowym Warpnie odbywały się 22 kwietnia i 14 pażdziernika.

Kreis Ueckermünde . Das Heimatbuch des Kreises . Edgar Badstübner Wyd.1935r Kunstdruck - und Verlagsbüro , Magdeburg Kompleksowe opracowanie dot. stanu gospodarki powiatu Ueckermünde na początku lat 30-tych. Do tego rys historyczny i dane statystyczne do 1933r. Osobne artykuły dla trzech miast: Ueckermünde, Pasewalku i Neuwarp. O Neuwarp pisała Anneliese Kienass(może córka burmistrza!).

Pommersche Jahrbücher , T.29 Wyd.1935r. Universitaetsverlag Ratsbuchhandlung L.Bamberg, Greifswald Opracowanie Karli Heuer "Das Amt Ueckermünde" zawierające również informacje o naszej gminie. Są m.in. dane dotyczące Warnołęki i Myśliborza Małego(wzmianka o MM w Księdze kościelnej w Luckow z 1620r.). Ważne są również mapy pokazujące zagospodarowanie regionu w XVII i XVIII wieku.

Słowniczek nazw miejscowych Wyd.1945r. Wydawnictwo Instytutu Zachodniego, Poznań "Osobne odbicie z "Atlasu nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej" w opracowaniu ks. Stanisława Kozierowskiego" Zeszyt 1 Wydanie 2. Niemiecko - polski słowniczek nazw miejscowych Pomorza Zachodniego wydany w oparciu o badania ks. Kozierowskiego nad nazwami słowiańskimi tych terenów w latach 30. na Uniwersytecie Poznańskim. Z wstępu: "Słowniczek niniejszy obejmuje te nazwy miejscowe na Pomorzu Zachodnim, które posiadały, względnie posiadają imiennictwo polskie, nie obejmuje natomiast tych nazw, które od początku posiadały brzmienie niemieckie.(...)" W opracowaniu znajdujemy nazwy z terenu obecnej gminy Nowe Warpno, np.: - Gr.Mützelburg - Myślibórz Wielki, - Kl. Mützelburg - Myślibórz Mały, - Kucklitz - Kukulica, - Moorbrück - Mszczuje, - Neuwarp - Warpno Nowe, - Wahrlang - Warląg. Obecnie funkcjonujące nazewnictwo nie zawsze jest zgodne z podanym w tej publikacji. Np. Warlągu nikt nie zna. Zatwierdzona później nazwa to Warnołęka.. Publikacja w zbiorach T. i W. Bojarskich. -

Stettin und die Pommersche Bucht. Werner Gauss Wyd. 1953r. Gauss-Verlag Heilbronn A.N. Pod tytułem wydawnictwa w nawiasie: "Libes altes Stettin", teil 2. Jedno z wielu wydawnictw poświęconych "rajowi utraconemu", który znowu musi być niemiecki. Pomijając przebrzmiałą retorykę możemy zobaczyć ponad 140 przedwojennych zdjęć od Gryfina do ujścia Odry, wśród których można wypatrzyć być może wcześniej nie publikowane. Dwa pokazują Nowe Warpno.

Ludzie znad Zalewu Wyd. 1955r. Wojewódzki Komitet Frontu Narodowego, Szczecin Publikacja wydana na 10-lecie Spółdzielni Rybackiej "Certa". Logika wydarzeń dziwna, gdyż w tekście mówi się, że pierwsze spółdzielnie rybackie powstały na Zalewie w latach 1947-48 i wymienia się ich powstanie w Lubiniu, Wolinie, Trzebieży i Stołczynie. W latach 1951-52 na Zalewie łowili rybacy "Certy" w Szczecinie i "Piasta" w Wolinie. W połowie 1953r. "Certa" przejmuje "Piasta". Potem "Certa" łączy się ze Spółdzielnią "Szkutnik" w Nowym Warpnie, a pod koniec 1954r. przejmuje Spółdzielnię Przetwórstwa Rybnego "Zalew" w Szczecinie. "Certa" staje się kombinatem, który sam buduje łodzie, wytwarza sieci, organizuje połowy i przetwarza rybę. Jak "łatwo" policzyć w 1955r. "Certa" ma 10 lat. W anonimowym opracowaniu (autor jest podpisany (Z.)) znajdujemy opis baz rybackich położonych nad Zalewem Szczecińskim, w tym i tej w Nowym Warpnie: " NOWE WARPNO. Do 1954 roku istniała w tej bazie Spółdzielnia "Szkutnik". Z chwilą połączenia jej z "Certą" rozbudowane zostały warsztaty naprawcze, wyremontowano magazyny rybne oraz Dom Rybaka, a stary sprzęt połowowy zastąpiony został nowoczesnym. Przy Domu Rybaka istnieje kilkunastoosobowy zespół artystyczny, składający się z rybaków i pracowników warsztatów, który daje liczne występy dla chłopów z okolicznych wsi. W tym roku warsztaty naprawcze dzięki inicjatywie kierownika warsztatów - Wilkanowskiego, przeszły na samodzielną budowę jednostek pływających. Sklep GS, siedmioklasowa szkoła, gospoda, Dom Rybaka, Ośrodek Zdrowia, Prezydium Miejskiej i Gromadzkiej Rady Narodowej czynią tę wieś samowystarczalną we wszystkich dziedzinach życia. W Nowym Warpnie są wielkie możliwości dla nowych osiedleńców, którzy chcą poświęcić się pracy w rybołówstwie". Poza tym, że autor zrobił z Nowego Warpna wieś, możemy znaleźć w tym wydawnictwie sporo historycznych fotografii, na których znajdujemy m.in. pracowników "Certy" z Nowego Warpna: 1. Prezes Sp-ni "Certa" Mieczysław Łoś wręcza "podarunki, piękne radioodbiorniki" m.in. Donatowi Krajewskiemu - kierownikowi zespołu niewodowego nr 20 z Nowego Warpna, 2. Przodujący szkutnicy Warsztatów Naprawczych w Nowym Warpnie - Wiese i Rothe(błąd w opisie zdjęcia - są to Willi Wiese i Otto Rohde - obaj Niemcy). 3. Kowal Feliks Sztramkowski i ślusarz Jan Skolimowski pracujący w Warsztatach Naprawczych w Nowym Warpnie. Więcej światła na historię "Certy" rzuca sprawozdanie przygotowane na 40-lecie, które obchodzono w 1987r.(!!!). Z tego z kolei sprawozdania dowiadujemy się, że "Certa" została utworzona w 1950r. z inicjatywy i połączenia Spółdzielni "Rybak" w Trzebieży, "Pionier Rybacki" w Nowym Warpnie i "Delfin" w Szczecinie pod nazwą Spółdzielnia Pracy Rybołówstwa Morskiego i Zalewowego "Certa". "Ludzi znad Zalewu" poznałem dzięki A. Kowalikowi, który ma ją w swoich zbiorach.

Meine Heimat. Bildband aus dem Kreise. Robert Wendt Wyd. 1958 Heimatkreis Pasewalk-Ueckermünde, Hamburg Publikacja, w której znajdujemy wiele przedwojennych fotografii z ówczesnego powiatu Ueckermünde. Znajdujemy tam zdjęcia z Nowego Warpna i okolic, w tym nieistniejącego już kościoła w Brzózkach.

Die Forst-, Flur- und Gewässernamen der Ueckermünder Heide. Heinrich Bosse wyd.1962r. Böhlau Verlag, Köln- Graz Przedruk wydania z 1941r. Naukowe opracowanie o nazwach używanych lokalnie dla określenia miejsc: części lasu, terenu, cieków wodnych i charakterystycznych punktów, stosowanych na naszym terenie do 1941r. Przy czym zdarzało się, że niektóre z tych nazw umieszczano na wydawanych wtedy mapach, większość jednak funkcjonowała w języku potocznym.Mimo zmiany nazewnictwa po 1945r. niektóre nazwy pozostały w użyciu, zwłaszcza wśród starszych mieszkańców. W Brzózkach, w latach 80-tych kierowano mnie "na Horst", gdy pytałem o pewne miejsce nad Zalewem. Teraz jednak już nikt chyba nie wie, gdzie znajdował się "złodziejski kąt"(Diebswinkel) czy też "Żurawia górka"(Kranichberg). Świadomie piszę górka, bo najwyższy "szczyt" naszej gminy - Piaskowa Góra(Pätsch Berg) ma 37m wysokości npm. Mogę więc podać, spokojny o jego los, że podlegający ochronie grzyb - czarka szkarłatna została przeze mnie sfotografowana właśnie na Żurawiej górce.

Pommernland. Klaus Granzow, Guenter Gutzmerow Wyd.1971 Pommerscher Buchversand, Hamburg Krótkie opisy poszczególnych powiatów i dużo fotografii pokazujących piękno przedwojennego Pomorza. Przy prezentacji Kreis Ueckermuende możemy obejrzeć "z lotu ptaka" m.in. Nowe Warpno, Trzebież i Jasienicę.